A A A
  • A-1920_05.jpg
  • B-1920_05.jpg
  • C-1920_05.jpg
  • D-1920_05.jpg
  • E-1920_05.jpg
  • F-1920_05.jpg
  • G-1920_05.jpg

Artykuły

Przydatne wskazówki

Stawiasz pierwsze kroki w segregacji? A może po prostu nie do końca masz pewność, do jakich pojemników powinny trafiać poszczególne odpady? Spokojnie. Wystarczy opanowanie kilku podstawowych zasad, aby segregacja odpadówstała się dla Ciebie prostym nawykiem. Zapoznaj się z naszym minivademecum i segreguj bez wysiłku!

Czytaj więcej...

 

Podział surowców do recyklingu

Surowce wtórne dzielimy na 4 frakcje, warto przygotować dla nich osobne worki lub pojemniki w mieszkaniu, co ułatwi nam ich segregację. Odpady, których dotyczy recykling to szkło (zielony pojemnik), papier (niebieski), metale i tworzywa sztuczne (żółty) oraz bioodpady (brązowy). Wszystko poza tymi kategoriami należy do opadów resztkowych (zmieszanych, 5 frakcja), a więc odpady, którenie nadają się do umieszczenia w workach lub pojemnikach na segregację (czarny lub szary pojemnik).

Zanim wyrzucisz…

Jak sprawnie i prawidłowo segregować odpady? Po zapoznaniu się z podstawowymi zasadami czynność tę warto zmienić w codzienny nawyk. Pierwszy krok to właściwa ocena danego odpadu –zjakiego materiału jest wykonany i do jakiego pojemnika powinien być wrzucony. Pamiętajmy przy tym, że nie segreguje się opakowań z resztkami jedzenia czy kartonów z płynami w środku. Powinny one być przed wyrzuceniem opróżnione, ponieważ zanieczyszczą inne surowce w pojemniku. Nie jest natomiast konieczne płukanie butelek czy zrywanie naklejek. Proste, prawda?
Dobrą praktyką jest również odkręcanie nakrętek i zgniatanie plastikowych butelek, kartonów, puszek z aluminium, przez co oszczędzimy dużo miejsca w koszu.
Niestety często zdarza się, że niektóre rodzaje odpadów wywołują w nas konsternację lub po prostu błędnie wrzucamy je do nieodpowiednich pojemników. Warto przyswoić sobie następujące podziały:

POJEMNIK NA PAPIER

Tu trafia papier biurowy, kartony, torby, gazety, magazyny, opakowania papierowe. Nie wyrzucamydo niego jednak papieru zanieczyszczonego (np. tłuszczem), odpadów higienicznych, papieru lakierowanego i foliowanego itp.

POJEMNIK NA SZKŁO

Możemy tu wrzucić szklane butelki i słoiki bez nakrętek oraz opakowania szklane po kosmetykach. Jednak nie każdy rodzaj szkła nadaje się do segregacji, np. znicze, ceramika – porcelana, talerze czy szkło żaroodporne powinny trafić do odpadów zmieszanych.

POJEMNIK NA METALE I TWORZYWA SZTUCZNE:

Powinny trafić tu opakowania plastikowe oraz metalowe: puszki, kartony po mleku i sokach, folia aluminiowa. Natomiast nie wrzucamy zabawek, opakowań po farbach, lakierach, olejach, opakowań z gumy oraz sprzętu elektronicznego i części samochodowych (nawet wykonanych z plastiku).

POJEMNIK NA BIOODPADY:

Nie wrzucamy tu popiołu, ziemi, kamieni, resztek mięsnych, kości i odchodów zwierzęcych. Do tego pojemnika powinno trafić wszystko, co jest organiczne i podlega rozkładowi, a więc np.: trociny, skoszona trawa, kora drzew, gałęzie, liście, odpady spożywcze i kuchenne.

PSZOK

Obok wyżej wymienionych kategorii jest jeszcze jedna - inne odpady, tj. np. leki, zużyte baterie, zużyty sprzęt RTV i AGD, odpady budowlane,które osobno powinny trafić do tzw. PSZOKów, czyli Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych.

Ile razy zdarzało Ci się zastanawiać, gdzie właściwie oddać zużyte opony lub akumulatory? Często mamy też problem z zagospodarowaniem mebli, odpadów budowlanych czy zużytych sprzętów elektronicznych, AGD, RTV itp. Tymczasem to dostępne na terenie każdej gminy Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych przyjmują tego typu odpady. To bardzo ważne, by trafiły właśnie tam, gdyż te artykuły podlegają specjalnemu przetwarzaniu ze względu na zawarte w nich substancje toksyczne. Na przykład jedna użyta bateria z zegarka elektronicznego jest w stanie zatruć aż 400 litrów wody! Niedopuszczalną praktyką jest pozostawianie problematycznych odpadóww lasach. Są to straty dla przyrody i państwa, które wydaje na oczyszczanie lasów z odpadów rocznie aż 16 mln złotych. Leki najlepiej wyrzucać do pojemników w aptekach.

Zasad dotyczących segregacji odpadów jest kilka. Zanim wejdzie nam ona w nawyk, warto skorzystać z przydatnej ściągi, którą można pobrać tutaj, a następnie wydrukować i przymocować do odpowiednich pojemników.

Co zyskujemy na segregacji odpadów?

Pamiętajmy, że od naszej segregacji zależy to, ile drzew ocalimy (papier), ile energii zaoszczędzimy (szkło), ile ropy naftowej nie zużyjemy (tworzywa sztuczne) oraz ile wartościowego nawozu uzyskamy dla życia organicznego (biodpady), a im mniej będzie w naszych koszach odpadów, tym mniejszy obszar składowisk i wynikających z nich zanieczyszczeń.. Dbajmy o to razem!

Idea Zero Waste (tłum. zero odpadów) jest odpowiedzią na szkody w środowisku powodowane konsumpcyjnym stylem życia człowieka. Coraz większa ilość wytwarzanych odpadów i zbyt szybkie zużycie zasobów naturalnych skłania wiele osób do „przejścia na Zero Waste”. Jakie korzyści przynosi model życia polegający na ograniczaniu zużywania zasobów, czyli po prostu na ich „niemarnowaniu”?

Czytaj więcej...

 

Zasady są proste

W stylu życiajakim jest Zero Waste istotną rolę odgrywają nasze codzienne wybory - oparte na minimalizmie i rozsądnym samoograniczaniu konsumpcji. W rezultacie prowadzą one do mniejszego zanieczyszczenia środowiska. Żeby łatwiej to zrozumieć, wystarczy zapoznać się z zasadami 5R, na których oparte jest Zero Waste:

Refuse (odmawiaj) - nie przyjmuj przedmiotów, które szybko wyrzucisz, tj. ulotki, próbki kosmetyków, opakowania i torby jednorazowego użytku.

Reduce (ograniczaj) - wprowadź minimalizm we własne życie, nabywaj i otaczaj się tylko tymi przedmiotami, które są rzeczywiście potrzebne oraz dokonuj świadomych zakupów. Właśnie dzięki przestrzeganiu tej zasady można ograniczyć ilość wytwarzanych odpadów.

Reuse (używaj ponownie) - unikaj przedmiotów jednorazowego użytku, a dla przedmiotów, które zostały już nabyte,szukaj ponownego zastosowania. Znajduj nowe przeznaczenie dla opakowań i innych przedmiotów. Jest dużo możliwości nowego zastosowania posiadanych rzeczy, np. stare ubrania, prześcieradła, firanki mogą być materiałem do szycia, a szklane słoiki stylowymi świecznikami.

Recycle (segreguj i przetwarzaj) - pamiętaj, jak ważny jest recykling, który jest następstwem prawidłowej segregacji odpadów. Stosuj ją codziennie w swoim domu zgodnie z Jednolitym Systemem Segregacji Odpadów, w którym do pięciu odrębnych pojemników wrzucane są inne frakcje odpadów (szkło, metal i tworzywa sztuczne, papier, bioodpady i odpady zmieszane).

Rot (kompostuj) - również odpady organiczne, tj. resztki jedzenia, gałęzie, trawa czy liście, mogą być wykorzystane do tworzenia wartościowego, naturalnego nawozu dla roślin.

Przy okazji wprowadzania w życie idei Zero Waste warto wziąć też pod uwagę zasadę repair – naprawiania zepsutych przedmiotów. Jest ona wykorzystywana przez różnego rodzaju firmy i instytucje. Przykładowo w Pile otwarta została Repair Cafe, gdzie za darmo naprawić można zepsuty przedmiot. Coraz częściej możemy też spotkać się z inicjatywami polegającymi na lokalnych zbiórkach i wymianach produktów. Są one symptomem zmian w podejściu do kwestii posiadania i dobrym przykładem zapobiegania powstawaniu opadów.

Zero Waste na co dzień

Bycie „zerowesterem” polega przedewszystkim na podejmowaniu bardzo odpowiedzialnych decyzji zakupowych. Świadome wybory i wkładanie mniejszej liczby produktów do koszyka to pierwszy krok prowadzący do zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów zanieczyszczających środowisko.Idea niemarnowania kładzie równieżnacisk na jak najdłuższe lub wielokrotne używanie posiadanych przedmiotów. Mogą one znajdować nowe zastosowania, być przekazane innym ludziom lubnaprawiane. Przykładowo możemy dzielić się ubraniami, meblami czy nieużywanym już sprzętem. Zero Waste to też powrót do tradycji – dobra okazja, by sięgnąć po praktyki naszych dziadków, w których zamiast chemicznych proszków używa się naturalnej sody, a kupowane latem owoce i warzywa trafiają do ponownie użytych słoików w formie smacznych przetworów. Rezygnacja z zakupu niepotrzebnych przedmiotów, przemyślane planowanie posiłków czy nabywanie produktów w większych opakowaniach (np. zamiast 6 małych opakowań jogurtu lepiej kupić 3 duże) daje wymierne korzyści w postaci zaoszczędzonych pieniędzy. Pozwala również bardziej docenić wartość tego, co posiadamy.

Życie w zgodzie z ekologią

Postawa Zero Wastejest w pełni etyczna i ekologiczna, gdyż wynika z poczucia odpowiedzialności za nadmierne zużycie zasobów naturalnych Ziemi oraz troskę o kondycję środowiska. Wprowadzenie nowego, zrównoważonego modelu życia jest szansą na przywrócenie przyrodzie możliwości zregenerowania. Zero Waste wynika również ze świadomości skutków własnych działań i realnego wpływu naszych indywidualnych wyborów na otoczenie. Oparcie się na idei niewytwarzania odpadów wpisuje się w najbardziej priorytetową zasadę gospodarowania odpadami, jaką jest zapobieganie ich powstawaniu. To właśnie od zmiany podejścia do nabywania dóbr należy zacząć działania wspierające środowisko naturalne.

Więcej niż chwilowa moda

Choć rozwiązania systemowe są ważne, to potrzeby pojedynczych konsumentów wyznaczają kierunek, w jakim podąża rynek. Warto pamiętać o tym za każdym razem, gdy w sklepie sięgamy po kolejną foliową reklamówkę lub gdy wyrzucamy do kosza niezjedzone produkty spożywcze. Zero Waste jest więc czymś więcej niż chwilowy trend. Idea ta ma szansę stać się coraz bardziej powszechną, a nawet konieczną praktyką życia we współczesnym świecie.

 

Czy gospodarka odpadami w Twojej okolicy spełnia wszystkie Twoje oczekiwania? Czy znasz zadania władz lokalnych oraz mieszkańców gmin w zakresie gospodarowania odpadami? Mając taką świadomość, możesz w większym stopniu wpływać na swoje otoczenie.

Czytaj więcej...

 

Co daje nam poczucie, że segregacja odpadów ma sens? Nie tylko troska o środowisko lub chęć oszczędności, ale też równie istotna kwestia, jaką jest troska o dobro wspólne lokalnych społeczności. Przepisy na każdego z nas nakładają obowiązek selektywnego zbierania odpadów. Warto pamiętać, że realizując zasady Jednolitego Systemu Segregacji Odpadów, mamy szansę nazmiany, które na poziomie lokalnym mogą podnieść jakość gospodarki odpadami i zwiększyć dbałość o środowisko naturalne. Gminy w zamian za pobieraną od mieszkańców opłatę muszą zapewnić nie tylko odbieranie z gospodarstw domowych odpadów komunalnych w podziale przynajmniej na: papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne oraz bioodpady oraz poprzez punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), ale również ich prawidłowe zagospodarowanie. Stworzenie optymalnych warunków do segregowania odpadów jest podstawowym obowiązkiem każdej gminy.

Rozważna gospodarka

Nie każdy wie, jaką rolę w zarządzaniu gospodarką odpadami komunalnymi pełnią gminy. Tymczasem do ich zadań w procesie wdrażania Jednolitego Systemu Segregacji Odpadów należy m.in. efektywne gospodarowanie odpadami. Co więcej, lokalne samorządy tworzą harmonogram odbioru posegregowanych odpadów. To ważne, bo gdy w Twojej okolicy kontenery wypełniają się zbyt szybko, można zgłosić to lokalnym władzom, wpływając na częstotliwość odbioru poszczególnych frakcji. Na tym jednak odpowiedzialność gmin się nie kończy. Nadzorują one też działania związane z sortowaniem i przetwarzaniem odpadów na swoim terenie. Ponadto gminy samodzielnie lub w związkach międzygminnych mogą inwestować w rozwój własnej infrastruktury do gospodarowania odpadami. Do realizacji tych zadań mogą angażować własne zakłady budżetowe lub wybierać podmioty zewnętrzne wyłonione w drodze zamówień publicznych. Pamiętaj, że możesz te procesy kontrolować jako mieszkaniec. Gmina musi prowadzić transparentną politykę finansową w zakresie budżetu gospodarowania odpadami.

Opłaty za odbieranie odpadów

Wiele osób może zainteresować fakt, że to właśnie gminy ustalają stawki opłat za odbieranie i zagospodarowanie odpadów. Ważne jest, aby mieszkańcy wiedzieli, że opłaty za odbieranie i zagospodarowanie odpadów segregowanych są nawet czterokrotnie niższe niż w przypadku, gdy nie realizujemy obowiązku segregowania odpadów. Dodatkowo, w wielu gminach na zmniejszenie opłat mogą liczyć osoby posiadające swój przydomowy kompostownik. To również z takich względów selektywna zbiórka odpadów leży w interesie mieszkańców.
Warto również pamiętać, że gmina może objąć systemem gospodarowania odpadami również nieruchomości niezamieszkałe, np. domki letniskowo-rekreacyjne.

Lokalna przedsiębiorczość

Wdrażanie zasad Jednolitego Systemu Segregacji Odpadów pozwala na oszczędność w budżecie samorządowym. Przykładowo, gminy mogą odsprzedawać zebrane surowce wtórne, zasilając swój budżet, co w konsekwencji powinno wpłynąć na obniżenie stawek opłat dla mieszkańców oraz zachęcić ich do selektywnego zbierania odpadów.

Aktywna edukacja

Nawet najbardziej innowacyjny system segregacji odpadów nie ma szans powodzenia bez zaangażowanej postawy mieszkańców. Aby segregowanie miało pełny sens, Ty i osoby z Twojego otoczenia powinny wspólnie wspierać selektywną zbiórkę odpadów. Właśnie dlatego każda gmina ma za zadanie informować i edukować swoich mieszkańców w tym zakresie. Udostępnianie w sieci materiałów mających na celu zwiększenie świadomości, a także zawierających praktyczne informacje dotyczące segregacji, odbierania i przetwarzania odpadów to bardzo istotna kwestia w budowie skutecznego systemu gospodarki odpadami.

Recykling zaczyna się w domu, kiedy decydujemy się oddzielić surowce wtórne od reszty odpadów. Co dzieje się z chwilą wrzucenia ich do odpowiednich pojemników? Podział surowców wtórnych to dopiero początek wieloetapowego procesu, prowadzącego do powstania zupełnie nowych produktów. Dowiedz się, jak przebiega i przekonaj się, że segregowanie ma sens.

Czytaj więcej...

 

Krok 1: odbiór i transport

Pierwszy przystanek dla Twoich odpadów to domowe pojemniki. W każdej gminie opróżnia je profesjonalna firma. Wiele osób obawia się, że właśnie w tym momencie odpady ponownie mieszane są w jednej śmieciarce. To jednak nieprawda. Poszczególne frakcje trafiają do osobnych przegród lub odbierane są w odrębne dni. Nie każdy wie, że harmonogramy wywozu ustalają gminy. Jeżeli więc w Twojej okolicy dzieje się to zbyt rzadko, możesz wpłynąć na częstotliwość odbioru poszczególnych odpadów.

Krok 2: w sortowni i u recyklera

Odpady dowożone są do recyklerów, czyli firm specjalizujących się w recyklingu poszczególnych rodzajów odpadów. Choć w każdym przypadku proces odzyskiwania surowców wtórnych przebiega nieco inaczej, pewne elementy są wspólne. Odpady zawsze są odpowiednio sprawdzane, ważone i opisywane. Następnie trafiają na specjalną taśmę, gdzie dosortowywane, a potem przygotowywane do przetworzenia. I tak w przypadku tworzyw sztucznych uzyskujemy z reguły tzw. regranulat, a z metali przydatny stop. Ze szkła powstaje stłuczka, z papieru wytwarzana jest celulozowa masa, a z bioodpadów – kompost lub biogaz. Odpady zmieszane również podlegają sortowaniu, tak by jak najmniej z nich trafiło ostatecznie na składowisko. Pamiętajmy jednak, że zmieszanie surowców wtórnych z innymi rodzajami odpadów utrudnia ich przetworzenie, a w niektórych przypadkach powoduje degradację materiału, co ma miejsce np. przy zmieszaniu makulatury i odpadów opakowaniowych z papieru z odpadami organicznymi. Właśnie dlatego tak ważna jest segregacja „u źródła”, czyli już w naszych domach.

Krok 3: produkcja

Wyżej wymienione półprodukty wykorzystywane są do wyrobu zupełnie nowych artykułów. Z tworzyw sztucznych powstają meble ogrodowe, zabawki, długopisy czy osłony do wykładzin i dywanów. Poodzyskane tworzywo sięgają również producenci ram okiennych z PVC i ekranów przeciwhałasowych. Kolejnym wartościowym surowcem jest szkło, które może być przetwarzane wielokrotnie. Po przetopieniu stłuczki szklanej, oprócz słoików i butelek, powstają także szklanki, kieliszki i szklane dekoracje. Recykling szkła znalazł także swoje zastosowanie w branży budowlanej, m.in. do produkcji materiałów z włókien szklanych, a także kafelków i kuchennych blatów. Równie dużą użyteczność ma celulozowa masa odzyskiwana z papieru. To właśnie z niej wytwarza się książki, zeszyty i gazety oraz artykuły higieniczne (np. papier toaletowy). Co więcej, z tego właśnie surowca mogą być produkowane filtry do kawy, opakowania na jajka, klosze i abażury, a nawet maseczki ochronne. Opłacalne okazuje się również przetwarzanie bioodpadów. Dzięki ich kompostowaniu powstaje naturalny nawóz dla roślin, znacznie bezpieczniejszy niż chemiczne substytuty. Z bioodpadów wytwarza się również tzw. biogaz, jako paliwo do produkcji energii elektrycznej i ciepła.

Krok 4: dystrybucja

Ostatnim etapem w tym zamkniętym obiegu jest dystrybucja. Nowe, wartościowe produkty z przetworzonych surowców trafiają do sprzedaży lub są w odpowiedni sposób użytkowane.

Segregując odpady, nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że rozpoczynamy tym samym zaawansowany proces recyklingu, w który zaangażowane są również inne osoby, firmy i instytucje. Jednak zawsze należy pamiętać, że w trosce o środowisko naturalne o wiele ważniejsze staje się ograniczanie wytwarzania odpadów. Dlatego ściągając ze sklepowej półki dany produkt, warto zastanowić się, czy na pewno jest on nam potrzebny i w miarę możliwości wybierać te generujące mniej odpadów, np. warto wybrać pasty do zębów tylko w tubkach, a nie te które dodatkowo zostały zapakowane w kartonowe pudełko. Wpisuje się to w zasady Zero Waste.

Recykling rośnie w siłę. Ekonomiczne zalety tego procesu oraz stały rozwój technologii sprawia, że po coraz nowsze i ciekawsze sposoby przetwarzania surowców wtórnych sięgają producenci licznych marek. Dziś recykling to idea, to technologia, to oszczędność, ale i marketing. Aby zrozumieć sens segregacji odpadów, warto wiedzieć, że to ona daje możliwości odzyskania surowców wtórnych.

Czytaj więcej...

 

Dlaczego recykling odpadów jest dziś tak ważny?Z jednej strony możemy mówić o ochronie środowiska, konieczności zmniejszania ilości rozkładających się latami odpadów i oszczędności wyczerpujących się zasobów naturalnych, takich jak np. złoża ropy naftowej. Na tym jednak nie koniec. Coraz więcej osób dostrzega w recyklingu ekonomiczne korzyści, które w połączeniu z najnowszą technologią dają zupełnie nową jakość produktów i usług.
I tak na przykład już 59 kg makulatury ratuje przed wycinką przemysłową jedno drzewo, a jedna butelka szklana pozwala oszczędzić energię równą 4 godzinom oświetlenia żarówką mieszkania. Gdy te liczby sumują się i przeliczają na ok. 300 kg odpadów, które rocznie wyrzuca mieszkaniec naszego kraju, otrzymujemy bardzo potężny zakres oszczędności.

Segregacja odpadów to początek

Segregacja odpadów daje szanse na drugie życie surowców wtórnych. Papierowe czy szklane opakowania nie są więc jedynie bezużytecznymi odpadkami. Równie dobrze mogą być postrzegane jako przydatne materiały, służące do produkcji pełnowartościowych towarów. Aby się o tym przekonać, wystarczy przyjrzeć się produktom, jakie otrzymujemy z recyklingu:

  • szkło można przetworzyć na nowe opakowania lub wykorzystać do materiałów budowlanych itp.,
  • z plastiku pozyskujemy włókna do produkcji ubrań typu polar, mebli ogrodowych, ogrodzeń, ram, długopisów, a także doniczek,
  • z przetworzonego papieru powstają nowe filtry do kawy, artykuły toaletowe i papier drukarski,
  • odpady bio mogą być użytejako kompost służący do nawożenia roślin i kwiatów.

Nieskończone możliwości

Dziś, dzięki nowoczesnym technologiom, zużyte przedmioty ze szkła i aluminium można przetworzyć w 100% i to nieskończoną liczbę razy. Jest to szczególnie ważne dla środowiska. Produkcja aluminium oparta jest o wydobycie złóż boksytu, które nie są odnawialne i powoli się wyczerpują. Z kolei recykling szkła ogranicza użytkowanie potrzebnych do jego uzyskania materiałów takich jak dolomit, soda i piasek. Równocześnie przetwarzanie odpadów chroni przed zanieczyszczeniami wynikającymi z produkcji wymienionych materiałów. Recykling to rozwiązanie dla tego typu problemów, a także ograniczenie ilości odpadów w naszym otoczeniu.

Kreatywna ekologia

Potencjał recyklingu dostrzega coraz więcej firm i instytucji. Metoda zamkniętego cyklu, w którym nie ma rzeczy zbędnych i zużytych, jest i ekonomiczna, i ekologiczna. Działania tego typu stają się tym bardziej atrakcyjne, że zakres metod przetwarzania odpadów jest nieustannie rozwijany dzięki nowym technologiom. Dziedzinę tę już dawno pokochał przemysł kreatywny, w którym designerzy szukają nowych zastosowań dla surowców wtórnych. Na rynek trafia coraz więcej przetworzonych produktów ciekawych dla konsumenta, wpisujących się w nowoczesne działania marketingowe. Spotykamy się więc z takimi projektami, jak meble uliczne z przetworzonego plastiku, produkowane przy pomocy drukarek 3D, plastikowa scena koncertowa, stworzona z zebranych butelek czy – wyglądający na marmurowy – stolik wykonany z przetworzonych dżinsów. Kreatywne użycie surowców wtórnych nie zawsze wymaga skomplikowanych technologii. Powstało już nawet zupełnie nowe pojęcie upcyklingu, w ramach którego z potencjalnych odpadów powstają wyjątkowe produkty (np. ze starych palet – łóżko, a z aluminiowych kapsli – biżuteria).

W dobrą stronę

Ze względu na szerokie możliwości recyklingu coraz więcej państw dąży do zwiększenia poziomu przetwarzania surowców oraz zachowania jak najdłużej przedmiotów, którymi się dysponuje. Dostrzega się także konieczność przechodzenia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Niemały wpływ na takie decyzje ma również rosnąca świadomość społeczeństwa. Warto jednak pamiętać, że priorytetową zasadą w trosce o środowisko jest po prostu rozważna konsumpcja, która przekłada się na mniejszą produkcję odpadów.

Korzystanie z dóbr konsumpcyjnych oraz standard współczesnego życia wiąże się z tym, żekupujemy coraz większą liczbę produktów, które po zużyciu stają się odpadami. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, w 2018 r. w Polsce ogólna ilość wytworzonych odpadów komunalnych wynosiła ponad 12,5 mln ton. Każdy z mieszkańców kraju wyprodukował więc średnio 325kg odpadów, co oznacza wzrost o 13kg w stosunku do roku poprzedniego. Aż 83,7%odpadów dostarczają gospodarstwa domowe, co stanowi 10,4 mln ton. W związku z takim wzrostowym trendem wypracowano system właściwego gospodarowania powstałymi odpadami.

Czytaj więcej...

 

JSSO – co oznacza?

Odpowiedzią na konieczność wdrożenia nowoczesnego systemu gospodarki opadami jest Jednolity System Segregacji Odpadów (JSSO), stworzony z myślą o ludziach i o środowisku. Zaczął on obowiązywać Polsce od 1lipca 2017, a za jego wprowadzenie odpowiadają lokalne samorządy. Zgodnie z przepisami przejściowymi gminy maja czas na jego wprowadzenie do czerwca 2022r. W tym czasie w każdej gminie odpady komunalne będą dzielone na pięć osobnych frakcji, którym odpowiadać będą osobne pojemniki - odpowiadające różnym frakcjom odpadów.

System na piątkę - prostota i funkcjonalność

JSSO został opracowany tak, aby był czytelny, funkcjonalny oraz ułatwiał segregowanie odpadów. W ramach systemu do każdego z pięciu pojemników wyrzucać powinniśmy innego rodzaju odpady. Każdy pojemnik będzie oznaczony innym kolorem, aby segregacja była łatwa i intuicyjna. Tu warto przypomnieć, że pięć kolorów: niebieski (papier), żółty(metale i tworzywa sztuczne), zielony(szkło), brązowy (bioodpady) i czarny (odpady zmieszane) pomyślane są tak, aby kojarzyły się mieszkańcom z rodzajem odpadów w nich zbieranych.

Zalety JSSO

Jednolity System Segregacji Odpadów jest użyteczny zarówno dla indywidualnych użytkowników gospodarstw domowych, jak i dla gmin, które dzięki prowadzeniu segregacji odpadów komunalnych w domach mogą uzyskać gotowe surowce do procesu recyklingu.

System zachęca do właściwego segregowania odpadów. Mieszkańcy, którzy postępują niezgodnie z obowiązkiem segregowania odpadów, muszą liczyć się z koniecznością poniesienia przynajmniej dwukrotnie wyższej opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z gospodarstw domowych. Dodatkowo, istnieje system zniżek w przypadku kompostowania odpadów. Właściciele nieruchomości, którzy zagospodarowują bioodpady w przydomowych kompostownikach mogą zostać zwolnieni w części z opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadami. Ponadto, dzięki systemowi segregacji zyskują oni świadomość, iż ich działania przyczyniają się znacząco do ograniczenia wydobycia i przetwarzania nowych surowców, co minimalizuje negatywny wpływ na środowisko. Nie jest to korzyść drugorzędna. Przy wzrastającej świadomości ekologicznej oraz prozdrowotnym nastawieniu wielu osób, może być ona dla mieszkańców jedną z podstawowych motywacji do segregacji opadów w JSSO, który stanowi bardzo funkcjonalny model odzysku surowców.

Równocześnie zyskują wprowadzające ten system gminy. Na ich terenie zmniejsza się ilość wytwarzanych odpadów zmieszanych. Natomiast surowce podlegające segregacji mogą stać się towarem, który można odzyskać i sprzedać do produkcji nowych przedmiotów użytkowych. I tak na przykład efektem działań opartych na recyklingu szkła mogą być nowe pojemniki szklane, materiały budowlane.Podobnie dzieje się z odpadami papierowymi czy plastikowymi.
Ważne jest przy tym prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych, które przyczyniają się do podnoszenia wiedzy dotyczącej JSSO oraz ciągłe uświadamianie, jak ważne w dobie dzisiejszych czasów jest segregowanie odpadów.

Szczegółowy opis programu JSSO znajdziesz na stronie www.naszesmieci.pl

Recykling? Zaczyna się już w domu od codziennej segregacji odpadów, która jest przejawem naszej świadomości i troski o środowisko naturalne. Jednak pomimo szczerych chęci każdemu z Nas czasem zdarzają się pomyłki. Na wszystko jednak można znaleźć rozwiązanie.

Czytaj więcej...

 

W praktyce segregacja odpadów,choć na początku wydawać się może trudna, z czasem okazuje się zadaniem prostym. Wystarczy wyrobić w sobie nawyk wrzucania do odpowiedniego kosza właściwego surowca. Przez powtarzalność tej czynności w końcu przestaniemy zastanawiać się, do którego pojemnika powinien trafić dany odpad. Ostatecznie obowiązek ten nie będzie już dla nas czymś czasochłonnym, lecz automatycznym. Jak to się mówi – najtrudniej zacząć. No właśnie… jak właściwie zacząć?

Najtrudniejszy pierwszy krok

Segregację domową warto zaplanować! Wystarczy zastanowić się nad układem kuchni i doborem odpowiednich pojemników. Całość zdaje się ułatwiać Jednolity System Segregacji Odpadów (JSSO), który w jasny sposób porządkuje istniejące rodzaje odpadów na pięć frakcji (tworzywa sztuczne i metale, szkło, papier, bioodpady oraz odpady zmieszane). Właśnie ten podział należy zastosować w swoim domu, przygotowując w swojej kuchni pięć osobnych pojemników. Jak jednak zastąpić jeden kosz pod symbolicznym zlewem aż pięcioma!? Wystarczy zwrócić uwagę na kilka szczegółów. Po pierwsze, objętość koszy. Segregacja sprawia, że do pojemnika na odpady zmieszane trafia mniej odpadów. Dlatego przygotowane do domowej selekcji surowców pojemniki mogą być mniejsze niż dotychczas. Drugim ważnym elementem jest rozmieszczenie koszy. Odpady takie jak plastik czy szkło nie generują nieprzyjemnych zapachów. Mogą więc znajdować sięw otwartej przestrzeni kuchni lub w szafce w przedpokoju. Pojemnik lub woreczek na papier można umieścić w pokoju, np. w pobliżu biurka. Bioodpady i pojemnik na odpady, których nie możemy posegregować, czyli na odpady zmieszane, z kolei lepiej umieścić w zamkniętych pojemnikach i np. w szafce pod zlewem.

Do wyboru do koloru

Naprzeciw ekologicznym potrzebom domowych gospodarstw coraz częściej wychodzą producenci pojemników na odpady. Przygotowując więc kuchnię lub inne pomieszczenie do selektywnej zbiórki, możemy wybierać wiele funkcjonalnych rozwiązań oraz dopasować kształt pojemników do naszych indywidualnych potrzeb. Coraz częściej spotyka się podłużne kosze z odpowiednimi komorami, co znacznie rozwiązuje problem małej przestrzeni. Poprawił się też sam design, dzięki czemu nie pogarszamy estetyki wnętrz. Ułatwień można znaleźć więcej, np. na rynku dostępne są pojemniki na bioodpady z wchłaniającym nieprzyjemny zapach wkładem węglowym lub kompostowniki, które mogą być użytkowane również w mieszkaniach. Warto też przyjrzeć się rozwiązaniom, jakie proponują producenci mebli. Możemy spotkać się z funkcjonalnymi rozwiązaniami, takimi jak np. umieszczanie komór do segregacji odpadów w dużych szufladach lub dedykowane kosze perfekcyjnie dopasowane do wymiarów szafki.
Dostępne w sklepach kosze często posiadają odpowiednie kolory, które dopasować można do JSSO. Całość segregacji ułatwią nam też przystępne naklejki, które można pobrać tutaj.

Dobre praktyki, większa oszczędność

Gdy już poradzimy sobie z odpowiednim zaaranżowaniem przestrzeni, oszczędności miejsca i czasu możemy również szukać w samym sposobie segregacji odpadów. Przykładowo zgniatanie plastikowej butelki przed jej posegregowaniem daje nam znacznie więcej miejsca w pojemniku. Pamiętajmy również, że nie musimy odrywać papierowych etykiet od szklanych butelek i słoików lub (jeżeli gmina nie postanowi inaczej) myć opróżnionych opakowań..

Segregacja odpadów? Ma sens!

Planując domową selekcję surowców wtórnych, nie warto zbyt szybko się zniechęcać. Wśród niektórych panuje przekonanie, że segregacja jest nieskuteczna, gdyż odbierane z gospodarstw domowych odpady i tak wrzucane są do jednego pojazdu oraz ponownie mieszane. To jednak nieprawda! Segregowane odpady przewożone są przez specjalistyczne firmy, które odpowiadają za prawidłowy transport do sortowni lub innych instalacji. Każdy pojazd jest wyposażony w osobne pojemniki na różne rodzaje odpadów. Zdarza się też, że poszczególne kontenery są po prostu opróżniane w odrębne dni tygodnia. Dlatego warto zapisać w swoim kalendarzu lub telefonie daty odbioru poszczególnych frakcji. Właściciele domów jednorodzinnych powinni również zwracać uwagę na kolory worków. Pamiętajmy, że sami także posiadamy wpływ na to, jak regularnie i dokładnie odbierane są odpady z naszych posesji – konieczność częstszego ich transportu lub dostawienia poszczególnych kontenerów zawsze możemy zgłosić do zarządcy terenu.

Ekonomiczne korzyści

Dlaczego warto zacząć oddzielać surowce wtórne? Obowiązek segregacji odpadów w gospodarstwach domowych to także korzyść z ekonomicznego punktu widzenia. Mówiąc prościej, możemy liczyć na niższe opłaty za odbiór i zagospodarowanie posegregowanych odpadów. Przelicza się, że każdy posegregowany worek śmieci to oszczędność surowców w kwocie około 2 złotych. Biorąc pod uwagę fakt, że aktualnie każdy mieszkaniec kraju produkuje około 300 kg odpadów na rok,w przypadku selektywnego zbierania możliwe jest pozyskanie znacznych środków finansowych ze sprzedaży surowców wtórnych.

Ekologiczny wymiar segregacji odpadów w domu

Działania polegające na właściwej segregacji odpadów w domach są pierwszym etapem na drodze do mądrego gospodarowania odpadami. Segregujący mogą być pewni, że ich działanie przyniesie pozytywny skutek dla środowiska naturalnego. Będzie również wyrazem naszej dbałości o własneotoczenie i przejęciem odpowiedzialności w wymiarze osobistym za jakość środowiska , które nas otacza.

Ekologiczne rozwiązania w długoterminowej perspektywie przynoszą oszczędności i prestiż firmie, która je wdraża. Zacznij od małych kroków, a zobaczysz, że „zielone” podejście do biznesu się opłaca. Poniżej przedstawiamy kilka dobrych praktyk, które sprawią, że Twoja firma będzie bardziej ekologiczna!

Czytaj więcej...

Niezależnie od tego, czy jesteś właścicielem małej firmy, czy wielkiego przedsiębiorstwa, zawsze masz możliwość wdrożenia zmian, dzięki którym Twój biznes stanie się bardziej przyjazny dla środowiska naturalnego.

Ułatwiaj segregację

Zadbaj o kosze do segregacji, tak żeby pracownicy mieli gdzie wyrzucić plastikową butelkę czy wczorajszą gazetę. Umieść takie pojemniki również w holu czy recepcji – tak, żeby Twoi klienci lub goście już od momentu przekroczenia progu firmy widzieli, że przywiązuje ona wagę do ekologii.

Prowadzisz sklep? Możesz pomóc swoim klientom, wystawiając odpowiednie pojemniki na zużyte baterie, świetlówki i drobny sprzęt RTV/AGD. Twoi klienci z pewnością to docenią i przy okazji oddawania baterii czy świetlówek będą wracać na zakupy.

Oszczędzaj zasoby

Korzystaj z materiałów pochodzących z recyklingu, oszczędzaj energię i wodę. Obniżysz w ten sposób koszty, ale także zwiększysz świadomość ekologiczną pracowników i poprawisz wizerunek Twojej firmy. Jak to zrobić? Zachęć pracowników, żeby gasili światło w pustych pomieszczeniach, nie zostawiali włączonego monitora, kiedy odchodzą od komputera, a robiąc herbatę podgrzewali tylko tyle wody, ile akurat potrzebują, zamiast napełniać cały czajnik.

Pakuj ekologicznie

Do pakowania swoich produktów używaj materiałów, które będzie można odzyskać. Najlepsze są szkło i aluminium, które można przetwarzać nieskończoną ilość razy. Nie pakuj towarów w folię termozgrzewalną ani czarny plastik – nie da się ich odzyskać w procesie recyklingu.

Nie wyrzucaj towaru

Wprowadzaj do sprzedaży produkty z ekspozycji, końcówki serii, towary w uszkodzonych opakowaniach. Klienci docenią promocyjne ceny tych produktów, a firma zyska cenne miejsce w magazynie.

Wybierz e-faktury

Jeżeli to tylko możliwe – rezygnuj z papieru. Wystawiaj faktury w wersji elektronicznej. Dokumenty projektowe przechowuj na serwerze. W stopce maili wysyłanych z Twojej firmy poproś o niedrukowanie korespondencji. Korzyści są oczywiste: obniżasz koszty, bo płacisz mniej za papier i tusz, a jednocześnie dbasz o przyrodę.

Pamiętaj o lokalnej społeczności

To, w jaki sposób prowadzisz swoją firmę, może mieć inspirujący wpływ na postawę lokalnej społeczności. Zachęcaj mieszkańców do zachowań ekologicznych. Możesz np. zaangażować się w akcję sprzątania okolicznego lasu. Możesz kupić worki i rękawice dla wolontariuszy, rozwiesić plakaty z datą wydarzenia oraz informacją, że worki można odebrać w siedzibie Twojej firmy lub sklepie.

Wymień zwykłe oświetlenie na LED

Oświetlenie LED może działać ponad 25 lat i zużywa do 85% mniej energii niż tradycyjne żarówki. W zależności od wielkości firmy i przestrzeni, która wymaga oświetlenia, w skali roku jesteś w stanie zaoszczędzić od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych na rachunkach za prąd. Atutem tego typu oświetlenia jest również to, że w przeciwieństwie do świetlówek nie zawiera toksycznej rtęci.

Przemieszczaj się ekologicznie

Zachęcaj swoich pracowników, aby przyjeżdżali do pracy na rowerach. Zainstaluj stojaki i wiaty. Dystrybuując swoje produkty, staraj się wybierać środki transportu produkujące jak najmniej spalin. Jeśli to możliwe, przenieś część transportu na tory kolejowe lub wykorzystaj transport wodny jako alternatywę dla tirów. Taki sposób jest bardziej wydajny i zmniejsza emisję CO2.

Planując nowe inwestycje, pamiętaj, że fabryki, magazyny i punkty dystrybucji powinny być rozlokowane jak najbliżej siebie. To korzyść dla firmy i środowiska.

Korzystaj z nowych technologii

Sprawdź, co mogą dać twojej firmie nowe technologie. Dzięki kolektorom słonecznym możesz podgrzewać wodę, ogniwa fotowoltaiczne pozwolą wyprodukować energię elektryczną. Z kolei czujniki ruchu zapalające światło można zainstalować np. w toalecie. Policz, czy ich instalacja opłaca się Twojej firmie.

W krajach UE kompostowanie jest popularną praktyką, w Polsce dopiero zaczyna się popularyzacja tego trendu. Coraz więcej gmin w trosce o środowisko zachęca mieszkańców do ograniczenia składowania odpadów biodegradowalnych i zakładania własnych przydomowych kompostowników. Oferują nawet gotowe ich modele, bezpłatnie.

Czytaj więcej...

Czy kompost stanie się modnym nawozem?

Wiele za tym przemawia. Bo to co zgodne z naturą jest dobre. Coraz chętniej też skłaniamy się ku tradycji naszych przodków, wszak pierwsze opisy o kompoście – „czarnym złocie” są w naszych książkach z XVI w. Kolejny powód: pozbywamy się odpadów z ogrodu i gospodarstw domowych w sposób cywilizowany. Nie wyrzucamy na śmietnik, nie marnujemy. Naukowcy podają: z tony odpadów biodegradowalnych można wyprodukować 300 do 400 kg kompostu.

Jesień to również dobra pora

Jest dość wilgotno, ale wciąż ciepło. To dobre warunki na zakładanie własnego kompostownika. Kompostowalne materiały są wszędzie wokół. Tych z ogrodu mamy pod dostatkiem: skoszona trawa, opadłe liście, resztki obumarłych roślin z rabat kwiatowych. Ponad 90% wytwarzanych śmieci w ogrodzie możemy przetworzyć we własnym zakresie. Do kompostownika wrzucamy też obierki z warzyw i inne kuchenne resztki. Stanowią prawie połowę wszystkich odpadów w gospodarstwie domowym.

Panuje opinia, że kompostowanie to nic trudnego, wrzucamy odpady na kupę, a resztę zrobi natura. Otóż nie. Zanim wybierzemy miejsce na kompostownik – powinno być osłonięte od słońca i wiatru, żeby zgromadzony w nim materiał nie przesychał – zastanówmy się, jaki będzie najlepszy do ogrodu, na działkę czy obejścia gospodarskiego. W sklepach oferuje się różne modele. Ich konstrukcja nie jest skomplikowana i fajnie, że można wykonać je własnoręcznie. Wystarczą cztery drewniane paliki (100–140 cm długości), kilka płaskich desek (100–120 cm długości), czarna folia i siatka. Podążając za kilkoma łatwymi wskazówkami zamieszczonymi w internecie: w czterech rogach należy wbić paliki. Do palików mocuje się z trzech stron siatkę, a do niej przytwierdza czarną folię (można używać zszywek lub drutu). Czwarta ściana natomiast powstanie z desek, które będą układane od wewnątrz wraz z dodawaniem odpadków do pryzmy kompostowej. Deski należy skrócić tak, aby „zatrzymywały” się na palikach. Drewniane elementy warto zaimpregnować. Taki kompostownik jest gotowy do użytkowania. Można go też zbudować ze starych palet przeznaczonych do spalenia w kominku, przerobić drewnianą skrzynię, postawić kojec z metalowej siatki. Ostatnio popularne w sprzedaży są gotowe termokompostowniki plastikowe. Powietrze dochodzi do materii organicznej przez otwory w jego ściankach.

Podczas słonecznej pogody plastikowe powierzchnie nagrzewają się, co przyśpiesza proces fermentacji do zaledwie kilku tygodni. Kompost tworzy się na bieżąco – z góry dosypuje się nowe odpadki, przez otwór na dole wygarnia się dojrzały nawóz. Nie jest go za wiele, co jest wadą termokompostowników, dlatego sprawdzają się w małych ogrodach i na działeczkach. Nie zajmują dużo miejsca i są estetyczne. Na większej przestrzeni lepiej spełni nasze oczekiwania klasyczny kompostownik. Na powierzchni jaką ma zajmować wypada zrobić muldę o głębokości ok. 15 cm. Aby woda nie gromadziła się w dołku zaleca się założenie prostego drenażu. Nie stawiamy kompostownika na betonie, lecz na „otwartej” glebie. Także jego boki nie powinny być całkowite zamknięte. Szpary i otwory są niezbędne, by dżdżownice i pożyteczne organizmy bez problemu przedostały się do kompostu. Wtedy będą pracować, pracować, pracować i współpracować z różnymi bakteriami, na wysoką jakość „czarnego złota”.

Dżdżownice ryjąc korytarze w stercie odpadków poprawiają napowietrzenie pryzmy kompostowej. Pobierają duże ilości pokarmu i wydalają odchody (koprolity) w formie cennego biohumusu. Dżdżownice można „zwabić” dodając do pryzmy materiały bogate w cukier, np. wytłoki ze słodkich owoców. Można też kupić w tym celu dżdżownice kalifornijskie, ale w odróżnieniu od naszych rodzimych zginą one w czasie zimy. Według specjalistów na 1 kg odpadów potrzeba 2 kg dżdżownic.

Kompostowanie jest twórczą pracą

Dolna warstwa kompostownika powinna składać się z większych odpadków i rozdrobnionych gałązek, na nią kładzie się lżejszą warstwę z liści i skoszonej trawy, siana, w stosunku 2:1, Kompostownik nie powinien przekraczać 1,5 m wysokości i należy go odmładzać dokładając kolejne piętra resztek ogrodowych i kuchennych. Całość należy przykryć drewnianą pokrywą, by uchronić jego zawartość przed deszczem i śniegiem. Zimą lepiej użyć folii, żeby temperatura wewnątrz nie spadła poniżej zera. Wtedy kompostownik nadal będzie pracować, choć już wolniej. Ale cierpliwość jest wskazana. Całkowity rozkład resztek w kompostowniku może trwać około 2 miesiące. Zależy od tego, jakie materiały przeznaczymy na kompost, jaki jest stopień ich rozdrobnienia, zależy też od temperatury, dostępu powietrza, wilgotności kompostowej masy, a także od rodzaju i ilości mikroorganizmów kompostujących. Najszybciej będą „pracowały” kompostowniki o jak najbardziej różnorodnej zawartości

Proces rozkładu materii da się jednak przyśpieszyć, dodając szczepionki kompostowe – są to wyselekcjonowane pożyteczne mikroorganizmy, które żyją w glebie. Można je kupić np. w centrach ogrodniczych w postaci już gotowych preparatów. Doświadczeni ogrodnicy zalecają uważnie czytać etykiety, bo jedne zawierają naturalne składniki, do innych dodano sztucznie wyprodukowane związki chemiczne. Radzą, by lepiej trochę dojrzałego kompostu wziąć od sąsiada. Co natura, to natura.

Bardzo ważne jest przewracanie pryzmy. Bez mieszania i przewracania pryzmy kompost szybko utraci swoją wysoką temperaturę (sprzyja ona procesom rozkładu) i na żyzną ziemię ogrodową przyjdzie nam poczekać dłużej.

– Nie ma cudów, bierzemy widły i przerzucamy stos – mówi nam Adam Barański z Baranowa (mazowieckie), który ma dwa kompostowniki w swoim gospodarstwie. Do jednego wrzuca odpadki z kuchni i ogrodu, a gdy kompost jest gotowy, rozpoczyna wypełnianie drugiego.

– Trzeba mieszać materiał co dwa, trzy tygodnie, jeśli nie możemy wywrócić wszystkiego do góry nogami, to przynajmniej starajmy się wzruszyć pryzmę widłami, głęboko jak się da, aby docierało do niej powietrze, a żyjątka dotarły do wszystkich warstw kompostu.

Jak rozpoznać, że kompost jest już gotowy? Jego kolor powinien być czarny lub ciemnobrązowy. Powinien być pulchny. Nie może być cieplejszy niż otoczenie, bo to oznacza, że proces rozkładu jeszcze trwa i należy uzbroić się w cierpliwość. Zapachem powinien przypominać świeżą ziemię.

Gdy jednak z kompostownika brzydko pachnie to dowód, że źle się w nim dzieje, że zachodzą procesy beztlenowe i materia organiczna zaczyna gnić. Zamiast dżdżownic, stonóg i cennych bakterii masowo mnożą się grzyby pleśniowe. Wtedy jak najszybciej należy jego masę przerzucić (tzw. proces szufowania) dosypując kredy organicznej. Takie wypadki mają miejsce, kiedy wrzucamy do kompostu wiele odpadków nasączonych wodą albo… kawałki mięsa i ryb (co też może ściągnąć szczury i inne gryzonie).

Co można kompostować, a co nie

Kompostować możemy skoszoną trawę, chwasty pozbawione nasion, opadłe liście, rozdrobnione gałęzie, popiół z kominka i z grilla, obierki warzyw i owoców – ale nie cytrusów, których skórki przesiąknięte są chemicznymi środkami konserwującymi. Także muł i glon z oczka wodnego, podartą tekturę, papier. Pożądane są fusy z kawy i herbaty (przywabiają do kompostu dżdżownice) oraz resztki z kociego i psiego stołu – stanowią cenne źródło azotu.

Są jednak rzeczy, które nigdy nie powinny znaleźć się w kompoście. Np. nadgniłe, czy uszkodzone przez choroby i szkodniki resztki roślinne. Pędy roślin z plamami, przebarwieniami czy naroślami, liście porażone przez choroby np. kasztanowca ze szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem. Także nie należy wrzucać solonych i tłustych odpadków kuchennych – sól i tłuszcz spowalniają rozkład materii. No i to co oczywiste plastiku, szkła, metalu.

Ogrodnicy i rolnicy ekologiczni, z tzw. ekoduszą dokładają do kompostu inne nawozy organiczne np. gnojowicę z pokrzywy lub skrzypu. Wzbogacają one kompost w azot oraz mikroelementy. Gnojowica z pokrzywy przyśpiesza tworzenie się próchnicy, a np. aksamitki czy nagietki odstraszają krety, mrówki, mszyce i inne szkodniki.

Najprostszy recykling

Zdaniem prof. dr hab. inż. Czesławy Rosik-Dulewskiej z Uniwersytetu Opolskiego kompostowanie to organiczny, najprostszy recykling. Bardzo pomocny w gospodarowaniu odpadami. Biomateriał wytworzony przez forę i faunę „powraca” jako cenny kompost. W naturze nic nie ginie. Najwięcej odpadów kompostuje się w Portugalii i Hiszpanii – ok. 17%., w Danii ok. 9% i Francji ok. 8%. W krajach tych wytwarzane komposty znajdują szerokie zastosowanie w produkcji winorośli, ogrodnictwie, warzywnictwie, produkcji rolnej i szkółkarskiej. Również duże ilości kompostów w kompostowniach przydomowych produkują rolnicy indywidualni w Austrii, wykorzystują go do celów nawozowych.

Krystyna Forowicz

Artykuł opublikowany został w czasopiśmie „Środowisko” nr 10(526) październik 2016 r.

Kompostowanie to najlepszy sposób, żeby uzyskać własny materiał do użyźniania gleby, a przy tym zagospodarować odpady, które powstają w naszej kuchni czy ogrodzie.

Czytaj więcej...

Odpady biodegradowalne to około 70% naszych śmieci. Jeśli trafią one do kompostownika, będziemy mogli posegregować nawet 95% odpadów pozostałych po oddzieleniu resztek jedzenia. Kompost jest źródłem naturalnego, darmowego nawozu, który możemy wykorzystać do użyźnienia gleby w ogrodzie czy w doniczkach.

Kompostownik można kupić albo zrobić samemu.

  • Gotowy kompostownik ogrodowy można kupić w sklepie lub markecie ogrodniczym. Sprawdza się zwłaszcza w małych ogrodach, gdzie nie powstaje dużo odpadów biodegradowalnych.
  • Drewniany kompostownik o budowie ażurowej można wykonać samodzielnie z desek lub zaimpregnowanych belek, ułożonych tak, aby zapewnić dostęp powietrza do warstw kompostu.
  • Kompostowanie w pryzmie to najprostszy sposób kompostowania, polega na układaniu warstwami materiałów biodegradowalnych.

Kompostownik zakładamy od wiosny do jesieni, przy dodatnich temperaturach. Miejsce przeznaczone na kompostownik powinno być osłonięte od wiatru i zacienione. Miejsce, które wybierzemy powinno być nieco wzniesione, aby woda opadowa nie zalewała powstającego kompostu. Świetnym rozwiązaniem jest ulokowanie kompostownika w bezpośrednim sąsiedztwie bzu. Krzew ten jest naturalną barierą dla zapachów powstających podczas procesu rozkładu substancji organicznych.

Najprostszym rozwiązaniem jest gotowy kompostownik ogrodowy z tworzyw sztucznych. Układa się w nim warstwami zgromadzony wcześniej materiał lub dokłada na bieżąco. Najlepiej sprawdza się w małych ogrodach, gdzie nie powstaje dużo resztek roślinnych.

Kompostownik drewniany można wykonać z desek lub okorowanych i zaimpregnowanych belek. Zaczynamy od wkopania w ziemię czterech elementów narożnych, po czym na przemian układamy deski poziome. Między deskami należy pozostawić wąskie szpary, aby zapewnić odpowiednią wentylację, niezbędną do powstawania kompostu.

Budowę kompostownika w pryzmie rozpoczynamy od ułożenia warstwy połamanych gałęzi (1-5 cm grubości), zaczynając od najgrubszych. Dzięki temu uzyskamy tzw. warstwę drenażową. Jest to także swoisty system wentylacyjny, bez którego powstawanie kompostu jest niemożliwe. Po ułożeniu gałęzi należy wysypać warstwę materiału, który będzie pochłaniać wodę wymywającą z górnych warstw substancje mineralne. Można zastosować do tego ziemię ogrodową, torf, słomę lub stary, częściowo rozłożony już kompost. Powyżej będziemy układać odpady biodegradowalne, przekładane ziemią ogrodową, drobno rozkruszoną gliną lub iłem. Dobrze jest też dodawać na początek nieco gotowego kompostu. Gdy pryzma osiągnie wysokość ok. 120 cm (jednak nie więcej niż 1,5-2m), należy ją okryć ziemią lub słomą. Pryzmę należy regularnie podlewać wodą lub, jak niektórzy, gnojówką roślinną z pokrzywy, rumianku i krwawnika. Istotne jest także przerzucanie kompostu – dzięki temu proces rozkładu materii przyspiesza. Na zimę pryzmę trzeba okryć materiałem izolacyjnym, aby umożliwić dalszy rozkład materiału.

Co wrzucamy do kompostownika? Większość odpadów kuchennych i ogrodowych, takich jak: resztki owoców i warzyw, resztki roślinne, rozgniecione skorupki z jaj, fusy z kawy i herbaty, gałązki żywopłotów, ziemię z doniczek i skrzynek, przekwitnięte kwiaty, liście, skoszoną trawę, nadziemne części chwastów, niezadrukowany papier (papier śniadaniowy, chusteczki, serwetki, tektura itp.), a także słomę i siano. Nie wrzucamy do kompostownika mięsnych odpadów kuchennych i kości, zainfekowanych roślin ogrodowych, gruzu czy śmieci z odkurzacza.

Dojrzewanie kompostu trwa zwykle około 18 miesięcy (w kompostownikach z tworzyw sztucznych proces ten można skrócić nawet do 2 miesięcy). Dojrzały kompost ma jednolitą strukturę i zapach świeżej ziemi. Można go bez ograniczeń wykorzystywać do użyźniania gleby. Stosowanie kompostu nie grozi przenawożeniem ani zatruciem środowiska, jak to może mieć miejsce w przypadku nawozów sztucznych czy obornika. Dzięki stosowaniu kompostu uboga w składniki odżywcze i mineralne gleba staje się żyzna, bogata w humus i urodzajna, a my możemy cieszyć się jej plonami.